Mar 14, 2010

ژیانی كوندەكانی كوردستانی عێراق: كانی ماسی

From Turkish Military Base,Kani Mase area


"ئێمە كەسمان ناوێت لێرە چاودێری هەموو شتێك بكات ئێمە دەیكەن. دەمانەوێت بتوانین ئازاد بین بچینە هەر گوندێك، بە بێ ترس. ئێستا، ئەگەر ئاژەڵێك جیابێتەوە لەوانی دیكە، جوتیارەكان ئازاد نین بچن بگەڕێن بەدوایاندا. ئەگەر بچن، هێزی سوپای توركی لەوانەیە تەقەیان لێبكات."

لە كانی ماسی، كاك نادر بە ڕێكخراوی ووت: "توركەكان بنكەكانیان لە نزیك شارەكە لە 1996ەوە دامەزراند. توركیا ئێستا بەردەوام بۆردومان و تۆپ بارانی چوار گوندی خۆجێیی كردوە – دوانی مەسیحیەكان و دوانی موسڵمانەكان."

توركیا بۆردومان و تۆپ بارانی گوندی سەردەشتی مەسیحی كرد لە ماوەی 3-10ی كانونی یەكەمی 2008. تەنها نۆ خێزان ماونەتەوە لە ناو گوندەكە، هەرچەندە پەنجای دیكە گەڕاونەتەوە بۆ وەرزی دورینەوە لە هاویندا.

گوندی كارا، لەو لایەی دیكەی چیاكە لە سەردەشتی، لە ساڵی 1997ەوە دروستكرایەوە، بەڵام لە ساڵی 2000 چۆڵكرایەوە لەسەر حسابی بۆمبارانی توركی. دایكی خێزانێك بە ڕێكخراوی ووت: "ئێمە گەنم، جۆ، مەڕ، مانگا، دار، هەموو شتێكمان هەبوو... هەروەكو ئەنفال وابوو. ئێمە هەر یەكسەر هەڵهاتین. ئێمە زۆر ئەترسین."

گوندی هێلوەی موسڵمان لە سەردەشتی دیارە. هێلوە چۆڵكرا هەر كە مەخفەردەرەوەی توركیا لەسەر چیاكە لەسەریەوە جێگیركرا.

یەكماڵە گوندێكی موسڵمانە. هەموو دانیشتوانەكەی چۆڵیانكردوە لەسەر حسابی بۆمباران، و تۆپ باران لە بنكەی توركی نزیك لەو ناوە. یەك جوتیار هەموو 10-15 ڕۆژ جارێك دەگەڕێتەوە بۆ بژاركردنی باخەكەی و پاككردنەوەی دارەكانی میوەی خۆی. لە كۆی 150 خێزانی پێشتر لەو گوندە دەژیان، 20-30 كەس ناوبەناو دەگەڕێنەوە ئیش لە زەویەكانیان دەكەن.

گوندی مێركەجیای مەسیحی تەنیشت یەكماڵەیە. كاك عەلی بە ڕێكخراوی ووت: "ئەم گوندە سێجار هێرشی كراوەتە سەر لە 1994 بۆ 1996. سوپای توركی هاتنە ئێرە بۆ سەر ماڵەكەی ئێمە لە 1994، براكەمیان برد و ئازاریاندا. قۆڵیان شكاند و كیسەیەكی نایلۆنیان كرد بەسەریدا بۆ ئەوەی بیخنكێنن... دواتر ڕایكرد بەڵام لەو كاتەوە ناساغە."

دوای 1996، خەڵك دوبارە گوندەكەیان دروستكردەوە و 200 خێزان هاتنەوە ماڵەكانی خۆیا هەتاكو زستانی 2007، كاتێك توركیا هێرشەكانی دەستپێكردەوە. هەر 200 خێزانەكە ماڵەكانیان چۆڵ كردەوە و سیانزە پیاو ماونەتەوە ئاگایان لە موڵكەكان بێت.
لە تروانیش، ڕێكخراوی تەنها چاوی كەوت بە وێرانە. كاك داراوە، ڕێبەرێكی خۆجێیی، ووتی كە گوندەكە لە 1998 بە سەختی هێرشی كراوەتەسەر. دەستیشی ڕاكێشا بۆ مەخفەرە سەربازەیەكەی توركی لەو نزیكانە و ووتی مەخفەرەكە چاودێری جموجمۆڵی مرۆڤەكان دەكات.

لە 25ی نیسانی 2009، ڕێكخراوی سەردانی ئەم ناوچەیەی كردەوە. گوندشینەكان هێشتا بێزاربون لە بونی بنكەی توركی لە كانی ماسی. ئێستا، بەبێ تێبینی، سەربازەكانی توركی لە شەودا خاڵەكانی پشكنین لێدەدەن. لە بۆنەیەكدا لە زستانی 2006-2007، خێزانێك لە خاڵی پشكنینەكە ڕاگیرا بوو لە كاتێكدا خەریكی هێنانی ئەندام خێزانێكی ناساغ بون بیبەن بۆ خەستەخانە لە كانی ماسی. خێزانەكە زۆری بۆ هێنرا بوو پەیوەندی بە ئاسایشەوە، جیهازی ئاسایشی كوردی، بكات بۆ ئەوەی بەردەوام بێت لە چونەكەی بۆ خەستەخانە. لە بۆنەیەكی دیكەدا،تەقەمەنی دانرابوو لەسەر ڕێگەكەی دەچێت بۆ ناو گوندەكە. ئاسایش بانگ كران بەڵام نەیانتوانی بزانن كێ كەرەسەی تەقینەوەكەی داناوە. زنجیرەی ڕوداوەكە هەستێكی پڕ لە ترسی چاند لە نێو گوندنشینەكان، پێیانوابوو كە لەلایەن هێزەكەی توركیاوە چێنراوە.
قایمقامی كانی ماسی بۆچونێكی پێچەوانەی دەربڕی، ئەو پێیوابوو كە هێزەكانی توركی لە ناوچەكە كێشەیان نەناوەتەوە، هەروەها كە توركەكان تەنسیقی ئیشەكانی خۆیان لەگەڵا هێزی پێشمەرگە دەكەن و هەماهەنگن لەگەڵا حكومەتی هەرێمی كوردستان.

لە كوێ پەیمان هەبێت، مەرگەساتی لێ یە
From Kani Mase area

Border Lives: Kani Mase


From Turkish Military Base,Kani Mase area

“We don't want anyone here watching everything we do. We want to be able to go to any village freely, without fear. Now, if an animal wanders off from the others, farmers don't feel free to go and look for them. If they do, the Turkish military might shoot at them.”

In Kani Mase, Mr. Nadir told CPT: “The Turks established bases nearby the town in 1996. Turkey has now regularly bombed and shelled four local villages – two Christian and two Muslim."

Turkey has bombed and shelled the Christian village of Sardashti during the period of December 3-10, 2008. Only nine families remain in the village, though a further fifty returned for harvesting in the summer.

The village of Kara, on the other side of the mountain from Sardashti, was rebuilt in 1997, but abandoned in 2000 on account of Turkish bombing. The mother of a family told CPT: “We used to have wheat, barley, sheep, cows, trees, everything . . . It was like the Anfal. We just fled. We are very afraid.”
The Muslim village of Helwa is visible from Sardashti. Helwa is abandoned because a Turkish outpost is positioned above it on top of the mountain.

Yakmala is a Muslim village. It was abandoned by all of its inhabitants because of bombing and shelling from a nearby Turkish base. One farmer returns every 10-15 days to cultivate his gardens and tend the fruit trees. Out of the 150 families formerly living in the village, 20-30 people return occasionally to work their land.

The Christian village of Merkagiya is next to Yakmala. Mr. Ali told CPT: “This village was attacked three times during 1994 to 1996. The Turkish army came here into our house in 1994, took and tortured my brother. They broke his arm and put a plastic bag over his head to suffocate him…later he escaped but he has been ill since then.”

After 1996, people rebuilt the village and it became home to 200 families until the winter of 2007, when Turkey resumed its attacks. The two hundred families left home and thirteen men stayed to take care of the property.

At Trwanish, CPT saw only ruins. Mr. Darwa, a local guide, said that the village was attacked heavily in 1998. He also pointed to a Turkish military outpost nearby and said the outpost monitors human movement.

On April 25, 2009, CPT revisited the Kani Mase area. Villagers remain upset by the presence of the Turkish base. Currently, without notice, Turkish soldiers erect checkpoints at night. On one occasion during the winter of 2006-2007, a family was stopped at the checkpoint while trying to bring a sick family member to the hospital in Kani Mase. The family was forced to call the Asaish, the Kurdish security police, in order to continue to the hospital. On another occasion, TNT was placed on the road leading to the village. The Asaish were called, but were unable to determine who planted the explosives. The episode instilled a great sense of fear in the villagers, who believed that it was planted by the Turkish military.

A contrary view was expressed by the Mayor of Kani Mase, who believes that the Turkish military in the region are not causing problems, that the Turks coordinate their activities with the Peshmerga and are on good terms with the KRG.

~CPT (2010) "Where there is a promise, there is a tragedy", p.20.
* download the English report at: www.cpt.org or docs.google.com
From Kani Mase area

ژیانی كوندەكانی كوردستانی عێراق: بامەڕنی

From Turkish Base,barmane area

قەزای ئامێدی: شارۆچكەی بامەڕنی

بامەڕنی نزیكەی 24 كم (15میل) لە سنوری توركیاوە دورە. 29 گوندی لەسەرە بە 1.715 خێزان لە دەوروبەری بامەڕنی.

دوو بنكەی توركی لە دەرەوەی بامەڕنین: بنكەیەكی پچوك دانراوە لەسەر گردێك، هەر لە باشوری خۆرهەڵاتی شارۆچكەكە و بنكەیەكی بەرین دانراوە لەسەر ڕێگایەك بە دووری كەمتر لە نیوكیلۆمەتر لە باشوری خۆرهەڵاتی شارۆچكەكە. هەموو جموجۆڵێكی هاتووچون بۆ ناو و دەرەوەی بامەڕنی لەلایەن ئەم دوو بنكەیەوە چاودێری دەكرێت. هەردوو بنكەكە لە ساڵی 1996 دروستكران، لە ماوەی شەڕی ناوخۆ لە نێوان هەردوو حیزبە سەرەكیەكەی كوردی، بە ڕێگەی ڕیكەوتنێك لەگەڵا پارتی دیموكراتی كوردستان. گوندنشینێك ڕایگەیاند، "ڕێكەوتنەكە بەسەرچووە، بەڵام هێزە سەربازیەكەی توركیا پەسەندی ناكات چۆڵی بكات." سەرچاوەیەك ڕایدەگەینێت كە هێزەكەی توركیا موچەیەكی یەكجاری بە بڕی 300$ داوە بە هەریەك لە خاوەن موڵكەكان بۆ كرێ. ئەوان پەیمانیان دابوو هەموو ساڵێك 300$ بدەن، بەڵام هیچ موچەیەكی كرێ ی زۆرتر نەدراوە.

بنكەكانی سەربازی كاریگەریان هەبووە لەسەر خەڵكی ئاسایی لە بامەڕنی. هەراسان كردنیش بریتی بوون لە:
ساڵی دوو جار، هاوین و پایز پێش دورینەوە، سەربازەكانی توركی كێڵگەكانی چواردەوری بنكەكە بە ئاگری تانكەكان دەسوتێنن. تازەترین ڕوداو ڕویدابێت لە ماوەی چوار هەفتەی مانگی تشرینی یەكەمی 2009 بوو. نزیكەی 100 داری سێو و هەڵوژە لەلایەن هێزەكەی توركیاوە سوتێنرا.

سەربازەكانی توركیا تەقە لە جوتیاران دەكەن لەبەرئەوەی ماڵاتەكانیان دەهێننەوە زۆر نزیك دەبنەوە لە بنكەكە. كۆمەڵێك سەگی سەر بە هێزی توركیا بە ناوچەكەدا دەسوڕێنەوە. سەگەكان پەلاماری ئاژەڵەكانی جوتیارەكان دەدەن. لە ساڵی 2008، سەگەكان 10 سەر مەڕیان كوشت. سەگەكان زۆرجار بە درێژایی ئەو ڕێگەیە دەسوڕێنەوە منداڵانی پێدا تێپەڕ دەبن بۆ خوێندنگە.
هەموو ڕۆژێك هێزەكەی توركیا تانكەكان لێدەخوڕێ لە بنكەكەی خواروی شارۆچكەكە، بە درێژایی ڕێگە سەرەكیەكە بۆ ناو بنكەی چاودێری لەسەر گردەكە، خەڵكی دەتۆقێنن.

پیاوێكی مەسیحی ڕایگەیاند كە لە ماوەی بەهار یان هاوینی 2008، ژمارەیەك بۆمب تەقیونەتەوە لە نزیك ئانیشكی (گوندێكە لە نێوان بامەڕنی و ئامێدی)، و كە نزیكترین دانە لە دووری نزیكەی 200 مەتر لە گوندەكەوە كەوتوە. كاتێك تەقینەوەكە ڕویداوە هاوسەرەكەی لە ترسا بوراوەتەوە و ئەویش بردویەتی بۆ خەستەخانە

لە كوێ پەیمان هەبێت، مەرگەساتی لێ یە

From barmane area

Border lives: Bamarne

From Turkish Base,barmane area

Amedi District: Bamarne

Bamarne is approximately 24km (15mile) from the Turkish border. There are 29 villages with 1,715 families around Bamarne.

Two Turkish bases stand outside Bamarne: a small base stands on a hill, just southwest of the town and a large base is located on a road less than half a kilometer southeast of the town. All traffic moving into and out of Bamarne is observed by these two bases. Both bases were established in 1996, during the civil war between the two main Kurdish parties, through an agreement with the KDP. A villager reported , “The agreement has expired, but the Turkish military refuses to leave." One source reports that the Turkish military gave the landlords a one-time payment of $300 each for rent. They promised to pay $300 every year, but no further rent payments have been forthcoming.

The Military bases have affected ordinary people in Bamarne. Harassments have included:

• Twice a year, summer and autumn before the harvest, Turkish soldiers burn the fields around the base using tank-fire. The most recent incident occurred during the fourth week of October 2009. About 100 apple and almond trees were incinerated by Turkish military.

• Turkish soldiers shoot at farmers retrieving animals near the base.

• Packs of dogs belonging to the Turkish military roam the area. The dogs attack animals belonging to farmers. In 2008, ten sheep were killed by the dogs. The dogs often roam along the way where the children walk to school.

• Every day the Turkish military drive tanks from the base below the town, along the main road to the observation base on the hill, frightening the people.

• A Christian man reported that during the spring or summer of 2008, a number of bombs exploded near Inishky (a village between Bamarne and Amedi), and that the closest one landed about 60 meters away from the village. His wife fainted out of fear when the explosion happened and he took her to the hospital.

~CPT (2010) "Where there is a promise, there is a tragedy", p.21.
* download the English report at: www.cpt.org or docs.google.com

From barmane area

Mar 12, 2010

ژیانی كوندەكانی كوردستانی عێراق: كانی سپی

From Kanispi
چۆمان سنوری لەگەڵا ئێراندایە. سنوریشی لەگەڵا ناحیەكانی سەنگەسەر و ژاراوەش هەیە لە پارێزگای سولەیمانی. چیاكانی قەندیل لە مێژەوە شوێنی مانەوەی جوتیارەكانی كورد و داڵدەی چەكدارەكانی كورد بووە.

قەزای چۆمان 116 گوندی تێدایە. دانیشتوان نزیكە 28.000 دەبن. لێرە، تۆپ بارانی توركی لە كانونی یەكەمی 2007، كاریكردۆتەسەر 450 لە خێزانەكان.

لە 14ی شوباتی 2008، ڕێكخراوی CPTچاوی كەوت بە كاك ئیدریس لە شارۆچكەی چۆمان. ئەویش كەسێكی ئاوارەی ناوخۆیە لە گوندی كانی سپی و ئێستا دانیشتوی شارۆچكەیە. كاك ئیدریس ووتی كە كانی سپی كەتۆتە سەر زەویەكی بەراو لە ناو ووڵاتێكی شاخاوی نزیك لە سنوری ئێران. لە 2007 و 2008، موشەكەكانی ئێرانی ئامانجیان لە گوندەكە گرتبوو، ڕەشەووڵاخێكی زۆریان كوشت، ئاگریان بەردایە بەروبومەكان و منداڵانیان تۆقاند، بۆیە خێزانەكان ئێستا لە دوری 14كم لە چۆمانەوە گوزەران بەسەر دەبەن.

لە 23ی ئابی 2009، ئێران دەستیكرد بە تۆپ بارانكردن لە كاتژمێر 6ی پاش نیوەڕۆ هەتاكو نیوەشەوی ڕۆژی دواتر. تۆپ بارانكردنی ناوبەناو بۆ ماوەی 5 ڕۆژی دواتر بەردەوام ببوو. تۆپەكان لە هیچ بینایەكیان نەدابوو، بەڵام هەموو كێڵگەكانی ئەو چواردەورەیان تەنی بوو. لە 22ی تشرینی یەكەمی 2009، ڕێكخراوی CPTسەردانی كانی سپی كرد. كاك ئیدریس و هاوڕێكانی پاشماوەكانی دەرزەنێك موشەكی كۆكراوە لە تۆپ بارانی خەستیان پیشانی ڕێكخراوی CPTدا. ئەوانیش ڕونیان كردەوە كە بەروبومەكانیان فەوتاوە چونكە خۆیان لەوێ نەبون ئاویان بدەن. بەروبومی شیر پیس ببوو، و بە ئاستەنگ لە ئاژەڵەكاندا بوون. كەس ئازاری پێنەگەیشتبوو، بەڵام گوندنشینەكان تۆقاندبوو.

كاربەدەستێكی ناوخۆیی ڕایگەیاند كە زیان تەنها بەر جوتیارەكان نەكەوتووە، بەڵكو بەر تێكڕای كۆمەڵگە كەوتوە. "كاتێك خەڵك پێویستیان بوو ماڵەكان و گوندەكەی خۆیان چۆڵ بكەن، وازیان لە زەوی كشتوكاڵی، و هەنگەكان، و بێستانەكان، و گوێزەكان، و سەوزەواتەكان هێنا – هەموو بەروبومەكانی چەشنی چاك. ئەمە بووە هۆی ئەوەی كۆمەڵگە زۆرتر لەم بەروبومانە هاوردە بكات، كە زیان بە ئابوری دەگەیەنێت. ئەگەر بیانەوێ بگوێزنەوە ناو شار، زۆر جار ئیشیان دەست ناكەوێ و پێویستیان بە یارمەتی حكومەت دەبێ. ڕێژەی ئەو خێزانانەی ئاوارەببون لە ئاكامی تۆپ بارانەكان ساڵانە 15-20.000$ زیانیان لێدەكەوێت. كوردەكان بایی یەك تریلیۆن دۆلار زیانیان پێگەیشتوە لە (تۆپ بارانەكانەوە). تۆپ بارانەكان هەڕەشەش لە حكومەتی هەرێمی كوردستان دەكەن. توركیا و ئێران نایانەوێت (حكومەتی هەرێمی كوردستان) لە دۆخێكی جێگیردابێت، و ئەیانەوێ هێزی خۆیانی پیشان بدەن."

كاربەدەستەكە ووتیشی كە لە ناوچەی قەندیل، ئەو گوندانەی كەوتونەتەبەر تۆپ بارانكردن بریتین لە ئێنزا، و ڕازگەیی، و مارەدوو. ئەوانەی زۆرترین زیانیان بەركەوتووە بریتین لە وێزە، و كانی سپی، و ماران، و ئێنزا، و ماوەتاوا، و كۆدۆ، و لۆلان، هۆرنا، و دەربەند

Mar 11, 2010

Border lives: Collective villages of Hardan

From Hardan IDP village

The collective village of Hardan is close to the border of the Duhok governorate. It is made up of 450 IDP families from thirteen villages. This collective village was formed in December 1995 because of Turkish bombings. During the first two years people lived in tents and then in 1997 each family received six hundred concrete blocks and ten bags of cement with which to build their houses. According to local people, there was a lull in the Turkish attacks from 2003 to 2007. Bridges and roads were rebuilt in 2004, which allowed people to return to their homes to plant and rebuild. In February 2008, Turkey resumed bombing in the village areas and destroyed five bridges. People depended on these bridges to visit other villages as well as to bring their crops and animals to market. Their income came from farming and foraging.

~CPT (2010) "Where there is a promise, there is a tragedy", p.16.
* download the English report at: www.cpt.org or docs.google.com

From Hardan IDP village

Border Lives: Village Kani Spi

From Kanispi

On February 14, 2008, CPT met Mr. Idris in the town of Choman. He is an IDP from the village of Kani Spi now living in town. Mr. Idris reported that Kani Spi is on fertile land in mountainous country close to the Iranian border. Iranian rockets targeted the village in 2007 and 2008, killing many cattle, setting fire to the crops and terrifying the children, so the families now live 14 km away in Choman.

On August 23, 2009, Iran started shelling from 6 p.m. until noon of the next day. Sporadic shelling continued for the next five days. The shelling hit no buildings, but it covered all of the surrounding fields. CPT visited Kani Spi on October 22, 2009. Mr. Idris and his friends showed CPT the remnants of a dozen rockets collected from the heavy shelling. They explained that their crops were lost because they weren’t there to water them. Milk products spoiled, and it was difficult on the animals. No one was hurt, but it was terrifying for the villagers.

A local official reported that loss was not only to the farmers, but also to the whole of society. “When people had to leave their homes and villages, they left agricultural land, bees, orchards, nuts, vegetables—all good quality products. This results in the society having to import more of these goods, which hurts the economy. If they need to move into town, they often find no work and need aid from the government. The average family displaced from the bombings loses $15—20,000 a year. The Kurds have lost a trillion dollars from [the bombings]. The bombings also threaten the KRG government. Turkey and Iran don't want [the KRG] to be stable, and want to show their power.”

The official also reported that in this Qandil area, the villages suffering the most bombing are Enza, Zargaly, Razgai, and Marado. Those with the most damage are Weza, Kani Spi, Maran, Enza, Mawatawa, Kodo, Lolan, Horna, and Darband.

~CPT (2010) "Where there is a promise, there is a tragedy", p.18.
* download the English report at: www.cpt.org or docs.google.com
From Kanispi

Mar 6, 2010

ژیانی كوندەكانی كوردستانی عێراق:داراو

From Daraw in Sidakan

مەودای دوری گوندی داراو لە سنورەكانی توركیا و ئێرانەوە دوو بۆ سێ كاتژمێرە. ئەم ناوچەیە بەجێهێڵراوە بۆ گوندشینەكان، و پكك، و توركیا و ئێران. هیچ پارێزگاری كردنی نی یە لەلایەن حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە.

چواردە خێزانی لێ یە لە گوندەكە ژیان دەبەنەسەر. گوندنشینەكان ڕایانگەیاند كە توركیا دەمێكە لە 1998 بۆمبارانی ماڵەكانی دەكات. یەك كەسی خەڵكی گوندەكە كوژراوە و چەندی دیكەش بریندار بون. بۆمباران كردنی گوندی داراو لە 15ی كانونی دووەمی 2008 دەستی پێكرد و خەڵكەكەشی ڕایانكردە ناو شارۆچكەی سیدیكان لەو ناوە. بەڵام دوای هەشت مانگ خێزانەكان گەڕانەوە ناو گوندی داراو چونكە سەرچاوەكانی دەرامەتیان گەیشتە كۆتایی و توانای كرێ دانیان نەبوو.

خەڵكانی ئەم گوندانە ڕوبەڕوی هەڕەشەكانی توركیا و ئێران دەبنەوە. بەپێ ی ووتەی مامۆستایەكی ناوخۆیی، كاك ئارارات، توركیا تۆپ بۆ ئێران دابین دەكات، كە ئەویش لەلای بەری ئێرانەوە دەیانتەقێنێت، "هەندێكیان چەشنی بۆمبی توركی بوون، نەك ئێرانی."

لە 18ی تەمموزی 2009، بۆمبارانی ئێرانی كاك عوسمانی گوندی ژیلیەی بریندار كرد. گەنجێكە لە بیستەكانی تەمەنیدایە و خوێندكارە. لە كاتێكدا خەریكی مانەوە بوو لە چیاكەی نزیك داراو تۆپ بارانەكە كاتژمێر 9ی پاش نیوەڕۆ دەستی پێكرد، لە كاتێكدا خەریكی بردنی ئاژەڵەكانی بوو دەیبردنە ئەوێ لە وەرزی هاویندا بۆ لەوەڕاندن. كاك عوسمان لە ملی و شانیدا بریندار بوو. برینەكانی بەردەوام ئازاری ئەدەن و بونەتە هۆی ڕاوەستاندنی لە خوێندن. باپیری عوسمان ڕایگەیاند كە جوتیارەكان وەرزی زاوزێ ی ئاژەڵەكانیان لە دەستچووە ئەمەش زیانێكی گەورە بوو بۆ جوتیارەكان. ئەو ووتی كە بایی 8000$ زیانی لێكەوتوە. ساڵی پار، سەرتاسەری خێزانەكان 240 سەر ئاژەڵیان هەبووە. ئەم ساڵ تەنها 200 سەریان هەیە، لە دەستدانی زۆرتر لە 40 سەر ئاژەڵا، كاتێك جەڵەبەكە بەشێوەیەكی ئاسایی پەروەردە دەبن، وەك لەوەی لە قەبارەیەكی هەمیشەییدا بمێننەوە، زاوزێ تازە بكەن.

ئامادە بون بۆ ڕاكردن بەشێكە لە ژیانی ئەوان. خاتوو هێرۆ ووتی كە خەڵكی ئێرە هەموو دەمێك ئامادەن ڕابكەن، "هەنگوینی باشم نەبوو بۆ كۆرپە نەخۆشەكەم، چونكە ئێمە شتەكانمان لە شوێنەكەی دیكە هەڵگرتوە، نەك لە ناو دێ، لە حاڵەتێكدا پێویستی كرد ڕۆژێك ڕابكەین." منداڵەكانیش هەمان بیركردنەوەیان هەیە. كاك ئارارات ووتی، "كاتێك گوێیان لە فڕۆكەیەك دەبێت، گرانە ئارامیان بكەیتەوە، منداڵەكان یەكسەر ڕادەكەنە دەرەوەی خوێندنگەكە و بەرەو ماڵەوە بێ گوێدانە مەترسیەكان. ئەوانیش ئەیانەوێت لەگەڵا خێزانەكانیان بمێننەوە


Border lives: Daraw

From Daraw in Sidakan

Soran District: Village Daraw

CPT visited the village of Daraw on November 15, 2008 and December 5, 2009. The distance from Daraw to the Turkish and Iranian borders is two to three hours. This area is left to the villagers, PKK, Turkey, and Iran. The KRG offers no protection to villagers here.

Fourteen families live in the village. Villagers reported that Turkey bombed their homes as long ago as 1998. One villager was killed and others were injured. The bombing in Daraw began again on January 15, 2008 and the villagers fled to the nearby town of Sidikan. But after eight months the families returned to Daraw because their resources had run out and they could not continue to pay rent.
People in these villages face threats from Turkey and Iran. According to local teacher, Mr. Arrarat, Turkey provides bombs to Iran, which shells them from the Iranian side, “Some were Turkish bombs, not Iranian types.”

On July 18, 2009, Iranian shelling injured Mr. Osman from the village of Zhelea. He is a young man of twenty and a student. The shelling occurred at 9 p.m. while he was camping on a mountain close to Daraw. He had taken his herds there for summer grazing. His neck and shoulder were injured. The injuries continue to cause great pain and he has stopped his studies. Osman's grandfather reported that the farmers had missed the foaling season and this was a big loss for farmers. He reported his own loss as $8,000. Last year, the entire extended family had 240 animals. This year they have only 200 animals, a loss of more than 40 animals, because the flock ordinarily would have grown with new births.

Being prepared to flee is part of their lives. Mrs. Hiro reported that people here are prepared to run at any time, “I didn’t have good honey for a sick baby here, because we keep things at the other place, not in the village, in case we have to run away someday.” The children also have the same mentality. Mr. Arrarat said, “When they hear a plane, it is hard to quiet them. The children leave school and just run home without considering the dangers. They want to stay with their families.”

~CPT (2010) "Where there is a promise, there is a tragedy", p.16.
* download the English report at: www.cpt.org or docs.google.com